اهداف: بررسی ميزان پاسخ به درمان Panretinal Photocoagulation (PRP) در بيماران مبتلا به رتينوپاتی ديابتی پروليفراتيو با ريسک بالا (HRC) و نيز بررسی ميزان تاثير عوامل سيستميک بر اين پاسخ درمانی در بيماران مراجعه کننده به بيمارستان فارابی.مواد و روش ها: در اين مطالعه به صورت مورد- شاهدی بر روی 100 چشم متعلق به 73 بيمار مبتلا به رتينوپاتی ديابتی پروليفراتيو با ريسک بالا (high risk characteristic) مراجعه کننده به بيمارستان فارابی در طی سالهای 77 تا 79 انجام شده است. قبل از انجام PRP عوامل سيستميک همچون هموگلوبين A1C، ليپيدهای سرم، ميزان کراتينين، ميزان پروتئينوری و نيز سابقه بيماريهای قلبی و Body Mass Index (BMI) بررسی شد. بيماران تحت درمان PRP قرار گرفته و 4 هفته پس از پايان PRP و نيز در پايان پيگيری بيماران (که بطور متوسط 7.7 ماه بود) عوامل سيستميک مذکور مورد بررسی مجدد قرار گرفت. در پايان دوره پيگيری که بطور متوسط 7.7 ماه بود، ميزان پاسخ به درمان بررسی شده و تفاوت پاسخ بيماران در گروههای مختلف در ارتباط با عوامل سيستميک با استفاده از تستهای آماری student t و chi square در نرم افزار آماری SPSS مورد آناليز قرار گرفت.يافته ها: مجموعا يکصد چشم به مدت 4.5 تا 11 ماه (متوسط 7.7 ماه) تحت پيگيری قرار گرفتند. پس از گذشت 4 هفته در 55% پاسخ کامل و در 24% پاسخ نسبی به درمان PRP ديده شد. ضمنا در 75% مواردی که در 4 هفته اول پاسخ نسبی داشته اند، پس از پايان پيگيری نيز پاسخ درمانی مناسب از خود نشان داده اند. ميزان پاسخ درمانی مناسب به نحو قابل ملاحظه ای در تيپ II ديابت بيشتر از تيپ I و تيپ mixed ديده شد (P<0.05).پاسخ درمانی مناسب در 89.4% گروه زنان و 72.5% گروه مردان ديده شد و تفاوت معنی داری را نشان داد (P<0.05). همچنين اختلاف معنی داری ميان ميزان پاسخ به درمان در گروه سنی 20 ساله و کمتر با گروه های سنی بالاتر مشاهده شد. تفاوت قابل ملاحظه ای در ميزان پاسخ به PRP از نظر چربيهای خون، کراتينين سرم و BMI يافت نگرديد و در مورد هموگلوبين A1C و پروتئينوری نيز وجود تفاوت مورد سوال است.نتيجه گيری: پاسخ درمانی PRP در اکثر موارد در چند هفته اول پس از پايان درمان قابل ارزيابی است و در مواردی که پاسخ مناسبی در آن مدت نشان دهد انتظار می رود همان روند ادامه يابد. گر چه به نظر می رسد شدت رتينوپاتی ديابتی پروليفراتيو مهمترين عامل نحوه پاسخ به درمان PRP در اين دسته بيماران باشد ولی لازم است عوامل ديگری از جمله نوع ديابت، سن، جنس و ميزان کنترل قند خون بيماران را هنگام درمان در نظر داشت. در مورد ساير عوامل سيستميک نيز نمی توان با قطعيت اظهارنظر نمود ولی به نظر می رسد انجام مطالعات وسيعتری جهت بررسی عواملی همچون پروتئينوری يا هيپرليپيدمی بتواند بهتر تاثير آنها را نشان دهد.
رياضی اصفهانی محمد ، کارخانه رضا ، ايرانی زهره ، لاشيئی عليرضا ، فتوحی اکبر ، منصوری محمدرضا ، و همکاران. بررسی ميزان پاسخ به درمان PRP در بيماران رتينوپاتی ديابتی پروليفراتيو و نقش احتمالی عوامل سيستميک بر آن مجله چشم پزشكي ايران، 1384; 18 (2) :9-15
